Speelklei valt onder het sensorisch speelmateriaal. Dit speelgoed prikkelt en activeert de zintuigen van je kind, zodat het gaat ontdekken. Ander sensorisch speelgoed is bijvoorbeeld speelrijst, kinetisch/magic sand of pittenzakjes. Het prikkelt vooral de zintuigen voelen, horen, kijken en ruiken. Zintuiglijke ontwikkeling is belangrijk voor je kind, zodat het prikkels leert herkennen en de wereld om zich heen leert begrijpen.
Spelen met klei = ontwikkeling van het kinderbrein
Voelen, horen zien, ruiken, proeven en balans/evenwicht zijn de zintuigen die je kind vanaf babyleeftijd al aan het ontwikkelen is. Van 0 tot 2 jaar is de leeftijd waarop baby’s en dreumesen de wereld vooral ontdekken met hun mond, handen en ogen. Ze willen graag alles proeven wat ze zien.
Vanaf 2 jaar gaat jouw dreumes onderscheid maken.
De dingen die ze zien, voelen, horen, ruiken en proeven worden nu gekoppeld aan taal zoals hard & zacht, groot & klein. Op deze leeftijd vinden kindjes het vaak al leuk om met klei te spelen. Het voelen staat dan vooral centraal. De fijne motoriek kan al geoefend worden. Vormpjes in de klei duwen en er weer uithalen (wat vaak nog wel een beetje moeilijk is). Een andere fijne motoriek activiteit is de klei versieren, met glinsterende steentjes bijvoorbeeld. Natuurlijk moet dit alles wel onder toezicht van een volwassene gebeuren, want veel kindjes hebben toch ook nog de neiging om dingen in hun mond te stoppen. Het is dan heel leuk om als ouder of verzorger mee te spelen en de dingen te benoemen: de klei voelt lekker zacht. Dit is een bolletje klei… , enzovoort.
Met 3 jaar wordt het aantrekkelijk om te kneden in de klei.
Kinderen kunnen zo hun handkracht oefenen. Het is belangrijk dat ze dit met beide handen doen. Want linker- en rechterhand hebben zo hun eigen functie voor de ontwikkeling van de hersenen. De vormpjes uit de klei halen lukt al beter, en het versieren krijgt meer een doel. Je kindje beredeneert wat het gaat maken en versieren. Geverfde kikkererwten zijn dan leuk om in te zetten.
Vanaf 4 jaar kun je actief aan de slag gaan met bolletjes en rolletjes maken.
Natuurlijk ook weer met beide handen voor de ontwikkeling van het lateralisatieproces. Dit is het rijpingsproces in de hersenen tussen linker- en rechterhersenhelft. Het zorgt ervoor dat je kind een voorkeurshand leert ontwikkelen (rechts of links). Het zorgt ook voor een efficiënte samenwerking tussen rechter- en linkerhersenhelft.
Vaak zien we dat het kleien stopt vanaf een jaar of 6. Maar waarom? Het is eigenlijk een misverstand dat kleien alleen voor heel jonge kinderen is. Op latere leeftijd heeft het spelen met klei juist ook een hele belangrijke waarde. Het voelen, ontdekken en kneden gaat over naar creëren. Kinderen gaan beredeneren wat ze gaan maken. En juist voor het vergroten van de woordenschat is klei een geweldig hulpmiddel.
In groep 3 kan klei ingezet worden voor het leren van de letters.
Leren lezen is een complexe samenwerking tussen linker- en rechterhersenhelft. Daarom is klei een geschikt hulpmiddel om zowel de vorm van de letter als de herkenning en klank van de letter te leren. Omdat kinderen tijdens het spelen met klei zowel links- als rechtshandig bezig zijn, worden in beide hersenhelften verbindingen aangelegd, zowel binnen het hersengebied, maar ook tussen beide hersenhelften. Dit maakt dat het geleerde beter opgeslagen wordt in het kinderbrein.
Wanneer oudere kinderen spelen met klei is het belangrijk om te letten op de samenstelling van de klei. Hele zachte klei is fijn om te voelen, maar geeft geen uitdaging om iets te kneden. Het is daarom van belang om ook een wat stevigere klei aan te bieden, die uiteraard wel zachter wordt tijdens het kneden.
Vanaf 6 jaar is het leuk om kinderen te leren creëren.
Klei-landschapjes maken waar je niet alleen maar vormpjes, steentjes of kikkererwtjes in duwt. Dit is 2-dimensionaal spelen, wat vooral jonge kinderen van nature doen. Het 3-dimensionale spelen met klei oefent het ruimtelijk inzicht bij oudere kinderen.
Prikkelverwerking
Spelen met klei is bovendien een mooi hulpmiddel wanneer kinderen teveel prikkels hebben opgedaan en deze niet meer kunnen reguleren. Het kneden in de klei is rustgevend, omdat het drukprikkels geeft die organiserend en kalmerend werken voor het zenuwstelsel. Een fijne, aangename (kidsafe) geur in de klei werkt extra ontspannend. Je kind hoeft niet persé iets te maken: kneden, bolletjes of rolletjes rollen met beide handen kan al voldoende zijn om de overprikkeling te verminderen. Dit komt omdat de tast en de geur heel groot vertegenwoordigd zijn in het gebied van de hersenen en dicht bij het emotiegebied liggen. Wanneer dit op de juiste manier wordt ingezet bij over- of onderprikkeling zal dit een duidelijk effect laten zien.
Van voelen tot kneden & creëren: voor mij valt klei onder de categorie meest veelzijdig, sensorische speelmateriaal. Spelen met klei draagt bij aan de zintuiglijke ontwikkeling, maar is ook een fijn hulpmiddel bij de leerontwikkeling en prikkelverwerking van kinderen.
De natuurlijke speelklei van KLEIn Geluk is bedacht vanuit de psychomotorische visie: “Leren doe je met je handen”. De klei is daarom niet overdreven zacht, waardoor kinderen niet meer uitgedaagd worden om te kneden. Het wordt juist zachter wanneer kinderen gaan kneden, bolletjes en rolletjes gaan maken. Dit is een tweehandige activiteit die de hersenactiviteit stimuleert en bijdraagt aan de links-rechts-samenwerking. Bovendien is kleien een fijne activiteit voor de prikkelverwerking. KLEIn Geluk werkt met KIDSAFE etherische oliën, die een ontspannende werking hebben op de emotieregulatie van kinderen.