Een zwangerschap is vaak een bijzondere tijd. Je lijf verandert. Je staat letterlijk en figuurlijk open voor nieuw leven. Voor veel vrouwen is dat een periode van verwachting en verwondering. Maar soms brengt die openheid ook iets anders mee: oude gevoelens, spanning of herinneringen die je misschien al lang niet meer bewust voelde.
Dat is geen toeval. En het is zeker geen zwakte.
Trauma zit niet alleen in je hoofd
Als haptotherapeut en verloskundige zie ik het vaak: vrouwen die zeggen “Ik snap niet waarom dit me zo raakt” , “Ik moet er gewoon wat minder aan denken” of “Ik moet het leren loslaten.”
Maar trauma zit niet alleen in je denken. Je lichaam herinnert zich wat er is gebeurd.
Trauma ontstaat niet zozeer door wat je meemaakt, maar door wat er in jou gebeurt als gevolg daarvan. Wanneer een ervaring te plotseling, te overweldigend of te beangstigend is, kan je systeem het op dat moment niet volledig verwerken. Je lichaam schakelt over op overleven.
Dat is geen fout. Dat is wijsheid!
Normaal gesproken worden ervaringen netjes verwerkt en opgeslagen. Maar bij een traumatische gebeurtenis gaat dat anders. Beelden, gevoelens en lichamelijke reacties worden als het ware snel in een ‘doos’ gestopt en weggezet, om later uit te pakken.
Alleen… dat uitpakken komt er soms niet van.
En dan kan die ‘doos’ zich onverwacht melden. In de vorm van spanning, schrikreacties, vermijding, emotionele afstand of juist overweldigende emoties. Soms pas jaren later. Of dus tijdens een nieuwe zwangerschap.
Zwangerschap als vergrootglas
Zwangerschap maakt je gevoeliger. Hormonaal, emotioneel en lichamelijk. Dat is nodig om contact te maken met je baby. Maar die gevoeligheid kan ook maken dat iets ouds weer voelbaar wordt. Bijv. een eerdere bevalling die je eigenlijk “prima had afgesloten”, maar die nu ineens spanning oproept; een medische ervaring, verlies of ingrijpende gebeurtenis van vroeger; een gevoel van controleverlies dat je niet goed kunt plaatsen.
Dat betekent niet dat het misgaat. Het betekent dat je lichaam iets aangeeft. En dat het belangrijk is om daar naar te luisteren.
Bevallen en regie ervaren
Wanneer een bevalling traumatisch is? Als jij ‘m als traumatisch hebt ervaren. Punt.
Onderzoek laat zien dat niet zozeer wàt er gebeurt bepalend is, maar hoeveel regie en veiligheid iemand heeft ervaren. Gehoord worden. Betrokken zijn bij beslissingen. Het gevoel hebben dat er mét je werd gesproken, niet óver je. Machteloosheid en verlies van autonomie zijn belangrijke voorspellers voor een traumatische bevalervaring.
En precies daar ligt een sleutel.
Haptotherapie: terug naar je basis
Binnen de haptonomie werken we met het lichaam als ingang. Stress en angst zorgen ervoor dat je als het ware “omhoog schiet”: in je hoofd, in controle, weg uit je basis. Terwijl je lichamelijke basis juist in je bekken ligt. En dat is ook de plek waar je kindje groeit.
Haptotherapie helpt je om weer aanwezig te zijn in je lijf, spanning te herkennen, en te voelen dat je hier en nu veilig bent. Niet door te forceren of te analyseren, maar door te ervaren. Door te zakken in je lijf. Door er contact mee te maken. En als je zwanger bent, ook door contact te maken met je kindje.
Dat is niet alleen helpend tijdens de zwangerschap, of in de voorbereiding op je bevalling, maar ook bij het verwerken van een eerdere nare (beval)ervaring.
Je hoeft het niet alleen te doen
Als je merkt dat iets je in de weg zit, is het belangrijk om daar niet overheen te stappen. Je hoeft niet te wachten tot klachten “erg genoeg” zijn. En je hoeft jezelf al helemaal niet te overtuigen dat je je aanstelt. Luisteren naar je lijf is zorg dragen voor jezelf en voor je baby.
Soms is praten met je partner, of anderen in je omgeving genoeg. Soms helpt het om je verhaal op te schrijven. En soms is begeleiding nodig om dat wat vastzit in jouw lijf weer in beweging te brengen. Dat mag in jouw tempo, op een manier die bij jou past.
Wanneer je denkt hulp nodig te hebben bij het verwerken van een nare ervaring, zorg er dan voor dat je niet bij de eerste de beste coach aanklopt. Check of iemand écht een gedegen opleiding heeft als therapeut bijvoorbeeld, en of iemand een opleiding gevolgd heeft om eventueel EMDR toe te passen (een vorm van traumabehandeling die heel succesvol is).
Tot slot
Trauma betekent niet dat je kapot bent. Het betekent dat je systeem ooit heeft gedaan wat nodig was om jou te beschermen. En heling betekent niet vergeten. Het betekent dat je kunt voelen:
“dit was toen, en nu is het anders”.
Dat gevoel van veiligheid, vertrouwen en ruimte… dat mag je opnieuw leren ervaren. Van binnenuit.
Deze blog is geschreven door Martine in 't veld
Haptotherapeut